Uluslararası Enerji Ajansı İcra Direktörü Fatih Birol, Pazartesi günü başkent Canberra'daki Avustralya Ulusal Basın Kulübü'nde yaptığı açıklamada, hasarın petrol sahalarının, rafinerilerin ve boru hatlarının yeniden faaliyete geçmesinin biraz zaman alacağı anlamına geldiğini söyledi.
Ortadoğu'daki üç haftadan uzun süren çatışmalar, tüm enerji tedarik zincirini alt üst etti, hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nı neredeyse tamamen kapattı ve ham petrol, doğal gaz ve yakıt fiyatlarında büyük artışlara yol açtı.
Birol, mevcut aksaklıkların etkisinin, 1970'lerdeki iki büyük petrol krizi ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden sonra yaşanan 2022 doğalgaz krizinin "hepsinin bir araya getirilmesiyle" eşdeğer olduğunu söyledi.
"Sadece petrol ve doğalgaz değil, petrokimya, gübre, kükürt, helyum gibi küresel ekonominin hayati damarlarından bazılarının ticareti de sekteye uğradı ve bu durum küresel ekonomi için ciddi sonuçlar doğuracak" diyen Birol, Asya'nın bölgeden gelen ham petrole olan yoğun bağımlılığı nedeniyle bu krizin ön saflarında yer aldığını söyledi. Çin'in yakıt ihracatını kısıtlama kararıyla ilgili soruya ise, tüm dünyanın enerji kriziyle birlikte yüzleşmesi gerektiğini belirtti.
Birol, "Her ülke öncelikle kendi iç çıkarlarını gözetir, ancak böyle bir durumda, gerekçe olmaksızın ciddi ihracat kısıtlamaları getirmek, uluslararası toplumdan olumlu puanlar kazandıracak bir şey olmayabilir" ifadelerini kullandı.
Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), Mart ayı başlarında Ortadoğu'daki savaşın neden olduğu arz şoklarını hafifletmek ve fiyat artışlarını kontrol altına almak için acil durum petrol rezervlerinden rekor düzeyde 400 milyon varil petrol salacağını duyurdu. Geçen hafta ise Paris merkezli kuruluş, enerji ithalatçılarına talebi azaltmalarına yardımcı olacak önlemler önermişti.
Birol, İran savaşının önümüzdeki günlerde ve haftalarda küresel enerji piyasalarını daha da aksatması durumunda, gerekirse ek petrol rezervlerinin piyasaya sürülebileceğini söyledi. Ancak Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin neredeyse durma noktasına geldiğini belirten Birol, yakıt tedarikindeki aksamalara tek gerçek çözümün bu önemli ticaret yolunun yeniden açılması olduğunu vurguladı.